Վայր` Հյուսիսային դպրոց — պարտեզ
Տարիքային խմբեր` 2 — 3 դասարաններ

Նպատակ`

• ազգային մշակույթի յուրացում՝ ազգային երգերով, պարերով, խաղերգերով:
• Ազգային մտածելակերպի դաստիարակություն:

Ընթացքը՝

• Սովորում են երգերի տեքստերը
• Սովորում են երաժշտությունը
• Աշխատում ենք վոկալ կատարողականության վրա

Աշխատանքների ծավալը և ժամանակացույցը՝

• Ուս. տարվա ընթացքում

Արդյունքները՝

մասնակիցները կիմանան                                                              

• ազգային երգեր, պարերգեր և խաղերգեր
• ազգային սովորույթներ

կկարողանան

• երգել հայկական ազգագրական և ծիսական երգեր,

կլինեն

• ազգայինը իմացող ակտիվ մասնակից, փոխանցող, տարածող:

Հետևություն՝

• Ի՞նչ տվեց այս աշխատանքը մասնակցին,
• ի՞նչ նորություն կարողացավ ներմուծել ազգայինը կատարելիս,
• կցանկանա՞ նորից կատարել և նոր կյանք տալ:

Արդյունք՝

• Նկարել, տեսագրել, գրի առնել աշխատանքի ընթացքը,
• Ներկայացնել Հյուսիսային դպրոց – պարտեզի ենթակայքում, կրթահամալիրի կայքում՝ ֆիլմի, ֆոտոպատումի, նկարագրության տեսքով:

Երգեր և պարերգեր՝

• Մեծ պաս գնա
• Եկել է ուրախ զատիկ
• Յալալի
• Մքարուհի ջան
• Էրիշտայի երգ
• Համբարձման անուշ գիշեր
• Համբարձում է գարուն է
• Համբարձման երգերի շարան
• Ամպի տակից ջուր է գալի
• Աշուղա եկել մեր մայլեն
• Կռունկ հոփ տուր
• Կռուն ջան, արի արի
• Հեյ իմ Նազան
• Հոյ Նազան
• Երևան բաղ եմ արել 
• Եղնիկ

Պարեր՝

• Փալանչո
• Կոմիտասի շորոր
• Կտկտիկ
• Փափուռի
• Թամզարա
• Վերվերի

ՄԵԾ ՊԱՍՆ ԵԿԱՎ

  Կրկներգ․ Մեծ պաս գնա, արի Զատիկ,
Արի՛, մտի թանի թասիկ։

1. Ոսպ ճարեցեք, Մեծ պասն եկավ,
Յոթը շաբաթ հետը բերավ,
Սոխ ու սխտոր կանոն դրավ,
Փորիս հալը խարաբ էրավ։

կրկներգ․ Մեծ պաս գնա, արի Զատիկ,
Արի՛, մտի թանի թասիկ։

2. Մեծ պասն եկավ նստավ թախտին,
Աչքս մնաց հալվա գաթին,                     
Կորի՛, գնա՛, մախոխ ապուր,                 
Էլի լավ է անժուր ապուր։                    

կրկներգ․ Մեծ պաս գնա, արի Զատիկ,      
Արի՛, մտի թանի թասիկ։      }2X        

3. Գոլըն եկավ, Մեծ պասն անցավ,
Ակլատիզը թոլ ելավ,
Գլոր-գլոր կարմիր հավկիթ
Աստված պահի քո ներկողին։

 կրկներգ․ Մեծ պաս գնա, արի Զատիկ,       
Արի՛, մտի թանի թասիկ։      }2X       

ԵԿԵԼ Է ՈՒՐԱԽ ԶԱՏԻԿ

կրկնակ․ Եկել է ուրախ Զատիկ,
Պրծավ պաս, նավակատիկ,                                                
Էլ չենք ուտի մենք անխին,                                                    
Մախոխ ու ոսպե հատիկ։    } 2X                                                           

1. Պրծել է խաչելություն, եկել է ուրախ Զատիկ,      
   Հիսուսն առավ հարություն, եկել է ուրախ Զատիկ,
   Ձու են ներկում ամեն տուն, եկել է ուրախ Զատիկ։

կրկնակ-Եկել է ուրախ Զատիկ․․․

2. Ախչի քեզ ներկած ձու տամ, եկել է ուրախ Զատիկ,   
Ճանդ գցի ալչու տամ, եկել է ուրախ Զատիկ,
Թե տարվեմ հոգիս կտամ, եկել է ուրախ Զատիկ։

կրկնակ․ Եկել է ուրախ Զատիկ,
Պրծավ պաս, նավակատիկ,                                                
Էլ չենք ուտի մենք անխին,                                                    
Մախոխ ու ոսպե հատիկ։    } 2X  

3. Գեղը ուրախություն ա, եկել է ուրախ Զատիկ,
Քոմմա ջահելություն ա, եկել է ուրախ Զատիկ,
Խաղում են բունա-բունա, եկել է ուրախ Զատիկ։

Կրկնակ-Եկել է ուրախ Զատիկ,                                                 
Պրծավ պաս, նավակատիկ,                                                
Էլ չենք ուտի մենք անխին,                                                     
Մախոխ ու ոսպե հատիկ։    } 3X        

 ՅԱԼԱԼԻ

Յալալի – Տերն հարություն է առել,
Յալալի – հավը կարմիր է ածել,
Յալալի – Պողոսն երազ է տեսել,
Յալալի – Պողոս երազդ ի բարին,
Յալալի – շնորհավոր Նոր տարի:
Յալալի – Նոր տարի ու նոր բարի:             
Յալալի – ախպերս ու՞ր է, ու՞ր է,                  
Յալալի – պառկել բախչան ի քուն է,            
Յալալի – նըխշուն բարձը գըլխուն է,           
Յալալի – ջուր վերևոքն անցել է,                   
Յալալի – նըխշուն բարձը թռչել է․․․              
Յալալի – ջուր վերևոքն անցել է,
Յալալի – նըխշուն բարձը թրջել է,
Յալալի – ախպորս քնից հանել է,
Յալալի – ախպեր էլի էդ քնից,
Յալալի – գինի խմի այս գավից,
Յալալի – գինին անապակ խմի:
Յալալի – գինին անապակ խմի:    

Էրիշտայի երգ

կրկնակ.         Ելնինք էրիշտի վըրեն,
Զարգենք էրիշտի ղայդեն:
Պար բռնենք երի, երի,
Թող պարը մեր բոլորի։

 կրկնակ.        Ելնինք էրիշտի վըրեն,
Զարգենք էրիշտի ղայդեն:
Պար բռնենք երի, երի,
Թող պարը մեր բոլորի։

Մաքրուհի ջան մաքրուհի

Ելանք տանիք թոփ քէլիցինք
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի

Կարմիր խնձոր գլորեցինք
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի [կրկ.]

Մաքրօն տուն չէր, նստանք լացինք
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի [կրկ.]

Քարվանն էկաւ զնգզնգալէն
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի

Մէջ քարվնին ջորի մը կեր
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի [կրկ.]

Վերին ջորուն սնտուկ մը կեր
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի

Մէջ էն սընտկին չայմաճա կեր
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի [կրկ.]

Մէջ չայմաճին շուշփէ մը կեր
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի [կրկ.]

Մէջ էն շուշփին շուշփէ մը կեր
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի [կրկ.]

Մէջ էն շուշփին աղջիկ մը կեր
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի [կրկ.]

Աղջիկ, աղջիկ անունդ ինչ ի
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի [կրկ.]

Խորած-խեղդուած, դաւիդ ինչ ի
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի [կրկ.]

Իմ խեր լսի քեզ կը սպաննի
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի [կրկ.]

Առուն թաղէ թաղ կը ցրուի
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի [կրկ.]

Խաղ խլսաւ խաղ մ՚էլ ունիմ
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի [կրկ.]

Խաղ խանողի խէրն անիծեմ
Մաքրուհի ջան, Մաքրուհի [կրկ.]

Վիճակի երգ – Շիրակ

Համբարձում է, գարուն է,
Ջա՜ն, ծաղիկ, ջա՜ն, ջա՜ն,
Մեր վիճակը սիրուն է,
Ջա՜ն, վիճակ, ջա՜ն, ջա՜ն:

Էս գիշեր լուսը տեսա,
Ջա՜ն, ծաղիկ, ջա՜ն, ջա՜ն,
Իմ յարը դուսը տեսա:
Ջա՜ն, վիճակ, ջա՜ն, ջա՜ն:

Կայնել ես վարդի հովին,
Ջա՜ն, ծաղիկ, ջա՜ն, ջա՜ն,
Քամին տա ծոցիդ մովին:
Ջա՜ն, վիճակ, ջա՜ն, ջա՜ն:

Ամեն քեզի տեսնելիս,
Ջա՜ն, ծաղիկ, ջա՜ն, ջա՜ն,
Համ՝ Համբարձում, համ՝ Զատիկ:
Ջա՜ն, վիճակ, ջա՜ն, ջա՜ն:

Աստված կյանք տա ամենքիդ,
Ջա՜ն, ծաղիկ, ջա՜ն, ջա՜ն,
Ուրախ կլնի էս տարի,
Ջա՜ն, վիճակ, ջա՜ն, ջա՜ն:

Մանի ասեմ ու շարեմ,
Ջա՜ն, ծաղիկ, ջա՜ն, ջա՜ն,
Լցնեմ տոպրակն ու կարեմ:
Ջա՜ն, վիճակ, ջա՜ն, ջա՜ն:

Համբարձում

Էսօր մեզ համբարձում է,
Հա նաներ, նաներ, նաներ․․․
Հըմնուս մեծ խնդություն է,
Ջանաներ, նաներ, նաներ, նաներ, նաներ․․․

Համբարձում բարով էկար,
Հա նաներ, նաներ, նաներ,
Ծաղիկ – ծաղկունքով էկար,
Ջանաներ, նաներ, նաներ, նաներ, նաներ։

Համբարձման վիճակ հանենք,
Հա նաներ, նաներ, նաներ,
Անուշ կերուխում անենք,
Ջանաներ, նաներ, նաներ, նաներ, նաներ։

Վիճակի երգ

Վիճկիս անուն յամանի, — Ջան գյուլում, ջան – ջան,
Չեմ տա հազար թումանի, — Ջան վիճակ, ջան – ջան։
Կիտամ մեր բազըրգյանին, — Ջան գյուլում, ջան – ջան,
Դնա ղութիքն ու տանի, — Ջան վիճակ, ջան – ջան։

Հարս հան վիճակն ի բարին, վիճակն ի բարին,
Հարս հան վիճակն ի բարին, վիճակն ի բարին։

Վիճակ նստե վըր իշուն, — Ջան գյուլում, ջան – ջան,
Վիճկի փեշերն ի նըխշուն, — Ջան վիճակ, ջան – ջան։
Ազաբ լաճեր ընդրա շուն, — Ջան գյուլում, ջան – ջան,
Պսակ կուզեր էս աշուն — Ջան վիճակ, ջան – ջան։

Հարս հան վիճակն ի բարին, վիճակն ի բարին,
Հարս հան վիճակն ի բարին, վիճակն ի բարին։

Մերդ կերավ մռու սող,
Քեզի բերավ խաղ ասող։
Մերդ կերավ թթու թան,
Քեզի բերավ ճտվտան։
Մերդ կերավ ծնեփակ,
Քեզի բերավ չաչանակ։
Մերդ կերավ եղեղեն,
Քեզի բերավ հրեղեն։
Դու նման իս կարմիր կով,
Շաքար ուտիս պարկիս հով։
Դու նման ես Մասիսին,
Հասնես սրտիդ մուրազին։

******

Վիճակ, վիճակ դուս էլավ — Ջան գյուլում, ջան – ջան,
Վիճկի վըրեն լուս էլավ — Ջան վիճակ, ջան – ջան։
Վիճկի վըրեն լուս էլավ — Ջան գյուլում, ջան – ջան,
Մեզի մի լավ բախտ էլավ — Ջան վիճակ, ջան – ջան։
Էս ինչ անուշ բախտ էլավ — Ջան գյուլում, ջան – ջան։

Ամպի տակից ջուր է գալի

Խոսք: Հովհաննես Թումանյան
Երաժշտություն: Արմեն Տիգրանյան

Ամպի տակից ջուր է գալի,
Դոշ է տալի, փըրփըրում,
Էն ո՞ւմ յարն է նըստած լալի,
Հոնգուր-հոնգուր էն սարում:
  
― Ա՛յ պաղ ջրեր, զուլալ ջրեր,
Որ գալիս եք սարերից,
Գալիս, անցնում հանդ ու չոլեր,
Յարս էլ խմե՞ց էդ ջրից:
  
Յարաբ խմե՞ց, յարաբ հովցա՞վ
Վառված սիրտը իմ յարի,
Յարաբ հովցա՞վ, յարաբ անցա՞վ
Անքուն ցավը ջիգյարի:
  
― Աղջի, քու յարն եկավ, անցավ,
Վառված, տարված քու սիրով,
Էրված ջիգյարն եկավ, անցավ,
Չհովացավ պաղ ջրով:

Համբարձում յայլա

Համբարձումն եկավ, ծաղկունքը ալվան
Զուգել են հանդեր նախշուն գորգերով,
Փունջ-փունջ աղջիկներ սարերը ելան
Վիճակ հանելու աշխույժ երգերով։

Համբարձում յայլա,
Յայլա ջան, յայլա,
Սև սարեր յայլա,
Յայլա ջան, յայլա։

Երգ ու բույր խառնած,
Թև-թևի բըռնած,
Զուգում են լեռներ,
Ծաղիկ են քաղում,
Ծաղկի հետ խաղում՝
Ինչպես թիթեռներ։

Համբարձում յայլա,
Յայլա ջան, յայլա,
Սև սարեր յայլա,
Յայլա ջան, յայլա։

Հո՜յ, Նա՛զան

Հո՜յ, Նա՛զան իմ, Նա՛զան իմ,
Ջա՜ն, Նա՛զան իմ, Նա՛զան իմ,
Նա՛զան, դու բարով եկար,
Կանաչ սարերով եկար,
Խոր խոր ձորերով եկար:

Գարնան սիրուն ծաղիկ ես,
Հո՜յ, Նա՛զան իմ, Նա՛զան իմ,
Ինձ համար աղունիկ ես.
Ջա՜ն, Նա՛զան իմ։
Նա՛զան, դու բարով եկար,
Կանաչ սարերով եկար,
Խոր խոր ձորերով եկար:

Գլխիս վրով պտույտ տուր,
Հոյ, Նազան, իմ Նազան իմ,
Նաշխուն թև-թիթեռնիկ ես,
Ջան, Նազան իմ, Նազան իմ: 
Նա՛զան, դու բարով եկար,
Կանաչ սարերով եկար,
Խոր խոր ձորերով եկար:

Երևան բաղ եմ արել

Երևան բաղ եմ արել,
Ա՛յ արև, արև աղբերըս,
Հոգիս մատաղ եմ արել,
Ջա՜ն, բարև՛, բարև՛, աղբերըս:

Կրկ. 
Տո՛ւն արի, տո՛ւն արի, տո՛ւն, աղբեր,
Արի՛, իմ խորոտ աղբեր:
Տո՛ւն արի, տո՛ւն արի, տո՛ւն, աղբեր,
Արի՛, իմ խորոտ աղբեր:

Էլի բարեկամի մոտ,
Ա՛յ արև, արև աղբերըս,
Լացըս ծիծաղ եմ արել,
Ջա՜ն, բարև՛, բարև՛, աղբերըս:

Կրկ. 
Տո՛ւն արի, տո՛ւն արի, տո՛ւն, աղբեր,
Արի՛, իմ խորոտ աղբեր:
Տո՛ւն արի, տո՛ւն արի, տո՛ւն, աղբեր,
Արի՛, իմ խորոտ աղբեր:

Եղնիկ

Եղնի՛կ, դու ո՞ր սարն ես արծել:
Ասիս-Մասիս սարն եմ արծել:
Եղնի՛կ, դու ո՞ր ջուրն ես խմել:
Սառն աղբյուրի ջուրն եմ խմել

Եղնի՛կ, դու ո՞ր սարն ես քնել:
Հայոց Անի սարն եմ քնել:
Եղնի՛կ, դու ո՞ր ծառն ես քերվել:
Ծառ խընկենի ծառն եմ քերվել:

Կռունկ ջան

Կըռունկ ջան, արի, արի,
Կըռունկ ծափ տու ու թըռի:

Կըռունկ ձախ թևին արի,
Կըռունկ ծափ տու ու թըռի,
Կըռունկ աջ թևին արի,
Կըռունկ ծափ տու ու թըռի,

Կըռուն սարերով արի,
Կըռունկ ծափ տու ու թըռի,

Գընա արի, ման արի,

Կըռունկ ծափ տու ու թըռի:

Կըռունկ ջան, արի, արի,

Կըռունկ ծափ տու ու թըռի:

Ցոլա ամպերի տակին,

Կըռունկ ծափ տու ու թըռի,

Ծաղիկ – ծառների տակին,

Կըռունկ ծափ տու ու թըռի,

Կըռունկ, գարնան արևին,

Կըռունկ ծափ տու ու թըռի,

Էկար մըտար մեր այգին,

Կըռունկ ծափ տու ու թըռի:

Կըռունկ ջան, արի, արի,

Կըռունկ ծափ տու ու թըռի: